عمر سليمان كيست ؟

محمد هادی تسخیری

در رابطه با امور شخصي عمر سليمان معلومات فراواني در دست نيست مگر اينكه ، او فردي متاهل و  پدر سه دختر است كه هيچكدام از آنها نقش اجتماعي در مصر ايفا نمي كنند .

 اين شخصيت ناشناخته كه سالها رياست سازمان امنيت مصر را به عهده داشته ، در سال 1936م در استان قنا و در منطقه صعيد ، به دنيا آمد و در سال 1954م به دانشگاه جنگ وارد  و در سال 1958م از آن فارغ التحصيل شد . و سپس به ارتش مصر پيوست  و در جنگ 1967 م و 1973 م به عنوان افسر رابط بين دو جبهه مصري و سوري فعاليت مي كرد . 

وي بعد از آن در دانشگاه قاهره و در رشتهء علوم سياسي فوق ليسانس گرفت و سپس در موسسه نظامي ( فيرونز ) شوروي سابق آموزش نظامي ديد .

عمر سليمان بعد طي مراحل نظامي به عنوان رئيس بخش برنامه ريزي ستاد عمليات نيروهاي مسلح ، سپس رئيس دستگاه اطلاعات جنگي مصر و سرانجام در سال 1993م به منصب رئيس سازمان امنيت كشور منصوب شد .

وي بار به عنوان نماينده ويژه رئيس حمهور مصر در ملاقاتهاي بين دو طرف فلسطيني و رژيم صهيونيستي در مذاكرات صلح شركت كرد و در اين زمينه نقش مؤثري در فشار آوردن به طرف فلسطيني براي پذيرش خواسته هاي غرب و رژيم صهيونيستي داشت .

همچنين هنگاميكه كشورهاي كرانهء رود نيل دور هم جمع شدند و با همديگر موافقتنامه اي به امضا رساندند و سهم بيشتري از رود نيل براي خود طلب كردند ، مبارك عمر سليمان را مامور مذاكره با اين كشورها كرد تا مصر بتواند مانند گذشته بيشترين سهم را از بره برداري از رود نيل را داشته باشد .

عمر سليمان در آخرين ماموريتي كه از طرف مبارك به او سپرده شد ، مسئول مذاكره با گروههاي مخالف حكومت در روزهاي اخير گرديد كه تا كنون ضمن مذاكره با برخي از احزاب مانند حزب الوفد (ليبرالي) ، حزب تجمع (چپي)و گروه اخوان المسلمين (اسلامي) ، با نمايندگاني از جوانان قيام كرده و متحصن شده در ميدان التحرير قاهره و برخي از سرمايه داران مخالف دولت مانند نجيب ساويرس ، وارد گفتگو شده است .

و درمداركي كه توسط ويكيليكس فاش شد از عمر سليمان به عنوان رئيس جمهور احتمالي مصر بعد از حسني مبارك ، و فردي كه بسيار مورد اعتماد مبارك است ،  ياد شده است .

اين فرد به دليل روابط گسترده خود با سازمانهاي امنيتي عربي ، غربي و صهيونيستي ، بسيارمورد اعتماد اين سازمانهاي امنيتي مي باشد . به طوريكه در گزارشي آمده است (1) :

"عمر سليمان" كه يك گزينه كاملا شناخته شده در واشنگتن است، وي از سال 1993 كه رياست دستگاه اطلاعات مصر را بر عهده گرفت، نماينده سازمان جاسوسي آمريكا (سيا) در قاهره بوده است.
اين گزارش افزود:  وي در اين مقام به عنوان نماينده سيا در مصر براي اجراي برنامه‌اي محرمانه مشاركت داشته است؛ برنامه محرمانه‌اي كه طي آن اين سازمان امنيتي مظنونين به شركت در عمليات تروريستي را از سراسر جهان تحت تعقيب قرار مي‌داد، آنها را دستگير كرده و به مصر و كشورهاي ديگر مي‌فرستاد تا تحت شديدترين شكنجه‌ها و بي‌رحمانه‌ترين شرايط مورد بازجويي قرار گيرند.
بنا بر اين گزارش، همانطور كه در كتاب "هواپيماي ارواح" اثر "استفان گري" نيز كه با شرح رويدادهاي سياسي در آمريكا در دهه 90 ميلادي آغاز مي‌شود، آمده است كه سليمان بارها مستقيما با عاليرتبه‌ترين مقامات سازمان سيا ارتباط برقرار كرده بود.

اين گزارش افزود: هر يك مورد پرونده مظنونين عمليات تروريستي سيا كه به مصر و دستگاه اطلاعاتي تحت سرپرستي سليمان ارجاع داده مي شد، مجوز عاليرتبه‌ترين مقامات نهادهاي اطلاعاتي مصر و آمريكا را نيز به همراه داشت. به طور كلي، بر اساس قوانين آمريكا، سيا موظف بوده است تا از مصر بخواهد تضمين كند كه مظنونين ارجاع داده شده به اين كشور به هيچ عنوان شكنجه نخواهند شد. اما در دوره سليمان در دستگاه اطلاعاتي مصر، چنين تضمين‌هايي كاملا بي‌ارزش به نظر مي رسيد.
"مايكل شوئر" يكي از مأمورين سابق سيا كه در اجراي اين برنامه محرمانه سازمان جاسوسي آمريكا نقش شركت داشت، بعدها در كنگره آمريكا اعلام كرد كه حتي اگر چنين تضمين‌هايي نيز كتبا ارائه مي‌شد، باز هم هيچ ارزش اجرايي نداشت.
به طور كلي برنامه محرمانه سازمان سيا در ارتباط با مظنونين به مشاركت در عمليات تروريستي فرآيندي خارج از نظام قضايي است كه طي آن افراد دستگيرشده توسط سيا به طور كاملا غيرقانوني به كشوري كه به انجام شكنجه‌هاي سخت در طول مراحل بازجويي شناخته شده است، فرستاده مي شد. آمريكا در سال‌هاي 2001 تا 2006 كه "جرج بوش " رئيس‌جمهور سابق آمريكا اعلام "جنگ عليه تروريسم " كرد، به طور گسترده به انجام چنين اقداماتي متهم بود.

جيمي كارتر رئيس جمهور اسبق آمريكا كه ادعا مي كند عمر سليمان را به خوبي مي شناسد و به او اعتماد دارد در باره او مي گويد : سلیمان مرد باهوشی است و من او را دوست دارم، من هر وقت به مصر می رفتم به جای اینکه از مبارک اوضاع مصر و خاورمیانه را بپرسم از سلیمان می پرسیدم و او همیشه به من حقیقت را می گفت.

 

 

 

1 -  گزارش خبرگزاري  فارس، از روزنامه آمريكايي "هافينگتون پست" در گزارشي به نقل از مقاله اخير مجله "فارين پالسي" تحت عنوان "مرد قدرتمند بعدي در مصر"