ایالت نفتخیز سودان جنوبی "در دست شورشیها"
در درگیریهای روزهای اخیر سودان جنوبی، دستکم ۵۰۰ نفر کشته شدهاند
کشور سودان جنوبی که در سال 2011 میلادی و پس از برگزاری رفراندوم ، از کشور سودان جدا شد و به عنوان کشور مستقل در جهان شناخته شد اکنون به دلیل اختلافات بین رئیس جمهور این کشور و معاون اول سابقش دچار شورش و جنگ داخلی شده است .
رهبران این کشور که به عقیده برخی از صاحبنظران این کشور مانند کودک " زود رس " متولد شده است و فاقد بسیاری از زیر ساختهای لازم برای یک کشور مستقل می باشد ، در طول این سه سال گذشته نشان دهند که این فرضیه اشتباه است و سودان جنوبی دارای انسجام ملی می باشد و می تواند مانند یک کشور متحد ، امور خود را به خوبی اداره کند . اما حوادث اخیر ثابت کرد که هنوز هم روح و رسم و رسوم قبیله ای در این کشور حاکم است .
دکتر جان گرانگ رهبر سابق شورشیان جنوب که رئیس جمهور کنونی معاون او بود و در سانحه هوایی کشته شد ، هرگز معتقد به جدایی سودان جنوبی از سودان نبود ،زیرا که وی کاملاً می دانست که اگر جنوب از شمال جدا شود ، دچار جنگ قبیله ای خواهد شد . چنگی که هر یک از رهبران دو قبیله بزرگ جنوب یعنی "دینکا" و "نویر" برای به دست آوردن منافع بیشتر به جنگ یکدیگر خواهد پرداخت .
البته به طور اختصار می توان عوامل زیر را به عنوان دلایل شروع این نا آرامیها در سودان جنوبی دانست :
1 – عدم وجود روحیه ملی برای حفظ و استحکام وحدت ملی کشور .
2 – ثروتمند بودن این کشور جدید التاسیس و طمع داشتن نیروهای داخلی و خارجی نسبت به بهربرداری و بهره مندی از ثروت خدا دادی نفت .
3 – وجود اختلافات قدیمی قبیله ای بین دو قبیله بزرگ جنوب سودان ( دینکا و نویر ) که همیشه این اختلافات باعث جنگهای داخلی در جنوب سودان بود حتی زمانی که این کشور از کشور سودان جدا نشده بود .
4 – دخالتهای خارجی در امور داخلی این کشور جدید التاسیس و ایجاد جبهه های مخالف و موافق و در نتیجه این اختلافات به جنگهای کوچک و بزرگ انجامیده است .
5 – جهل و بیسوادی بسیاری از مردم جنوب سودان که در واقع این عامل شمشیر دو لبه است که گاهی به نفع و گاهی به ضرر حکومت عمل می کند .
اکنون اخبار مختلف پیرامون حوادث اخیر و ریشه های آن پرداخته می شود :
"ریک مشار" معاون سابق رئیسجمهوری سودان جنوبی میگوید نیروهای شورشی در سودان جنوبی، یک ایالت محوری نفتخیز را در دست گرفتهاند و عمده این کشور را در اختیار دارند.
وی همچنین در گفت وگو با خبرگزاري بيبیسی عربي تایید کرده است نیروهای شورشی درگیر با دولت، تحت فرماندهی او هستند.
هفته پیش سالوا کییر، رئیسجمهوری سودان جنوبی، آقای مشار معاون اول سابق خود را به تلاش برای کودتا متهم کرد. از آن زمان این کشور در آشوب است.
جیمز کاپنل، خبرنگار سابق بیبیسی در سودان، میگوید موقعیت فعلی بسیار شبیه یک جنگ داخلی است.
نیروهای دولت تلاش می کنند در مبارزه با شورشیها ، شهر "جوبا " پایتخت این کشور را حفظ کنند.
بنابر اخبار غیر رسمی ، در این مدت دستکم ۵۰۰ نفر کشته شدهاند.
سه صلحبان هندی در این درگیریهای اخیر کشته شدهاند
نماینده هند در سازمان ملل متحد پیشتر خبر داده بود ، سه مامور هندی نیروی صلحبان در سودان جنوبی در جریان یورش شورشیها کشته شدهاند.
همچنین چهار نفر از ماموران آمریکایی که دستاندرکار خروج اتباع ایالات متحده از سودان هستند، در جریان هدف قرار گرفتن هواپیمایشان در شهر" بُر"، مرکز ایالات جونگلی، زخمی شدند.
احتمال داده میشود که نیروهای شورشی این هواپیما را با نیروهای اوگاندا اشتباه گرفتهاند و به همین خاطر به آن آتش گشودهاند.
باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا، هشدار داده است "هر تلاشی در تصاحب قدرت با استفاده از قدرت قهریه، به پایان حمایت دیرینه ایالات متحده و جامعه بینالمللی از سودان جنوبی میانجامد."
سودان جنوبی از سه سال پیش که اعلام استقلال کرد، دولت باثباتی به خود ندیده است
طبق بیانیه کاخ سفید، آقای اوباما درباره حمله به هواپیمای حامل آمریکاییها با مشاوران امنیت ملی خود گفتوگو کرده است.
آمریکا در عین حال به رهبران سودان جنوبی یادآوري کرده است که برای تضمین امنیت شهروندان ایالات متحده در آن کشور مسئول هستند.
رهبران مسیحی جهان، خواستار برقراری آتشبس در سودان شدهاند.
عمده جمعیت این کشور، پیرو ادیان کهن قبیلههای خود یا مسیحی هستند.
"ریک مشار" که ادعایش درباره در دست داشتن ایالات نفتخیز "یونیتی" به طور مستقل تایید نشده، گفته است که یک فرمانده ارشد در ارتش سودان جنوبی هم به شورشیها پیوسته است.
با این حال دولت سودان جنوبی میگوید این فرمانده، ژنرال جیمز کونگ، بهتنهایی به شورشیها پیوسته و هیچ نیروی دیگری از ارتش جدا نشده است.
دولت میگویداين درگيري ها يك جنگ قومیتی نیست
ریک مشار اوایل تابستان از سمت معاون اول رئیسجمهور سودان برکنار شد.
ملاحظه :
"ایالت یونیتی" که آقاي "ریک مشار" میگوید به دست شورشیان افتاده، در مرز با کشور سودان است و عمده نفت سودان جنوبی را تولید میکند.
بیش از ۹۵ درصد از اقتصاد این کشور نوظهور، به درآمد نفتی وابسته است.
سودان جنوبی کمتر از سه سال پیش و در پی سالها درگیری و جنگهای داخلی در سودان، وطی رفراندوم تحت عنوان " تعیین سرنوشت " از آن کشوربه طور رسمي جدا شد و استقلال آن در جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته شد.
بیشتر منابع نفتی سودان، در سودان جنوبی باقی ماندند.
آقای مشار میگوید آماده مذاکره با دولت است به شرطی که چهرههای سیاسی بازداشتشده در روزهای گذشته، آزاد شوند و به کشور بیطرفی مانند اتیوپی منتقل شوند.
"سالوا کییر" هم روز جمعه ۲۱ دسامبر پس از دیدار با میانجیهایی که از کشورهای آفریقایی به سودان جنوبی رفتهاند، گفت که موافق مذاکرات است.
با این حال نیروهای دولتی اکنون در تلاش اند که شهر " بُر " را ( یکی از شهره های مهم جنوب سودان ) باز پس بگیرند.
عمده نفت سودان جنوبی در مناطقی است که شورشیها میگویند در اختیار گرفتهاند .
سخنگوی نیروهای صلحبان سازمان ملل متحده در این منطقه میگوید در شبانهروز گذشته شمار قابلتوجهی از مردم به پایگاههای این صلحبانان پناه بردهاند.
رئیسجمهوری سودان جنوبی معاون اول سابق خود را متهم کرده که بنا داشته است یکشنبه شب گذشته، با یک کودتا قدرت را در دست بگیرد.
اما آقاي "ریک مشار" پیشتر این اتهام را رد کرده بود.او اوایل تابستان به دست رئیسجمهوری سودان جنوبی از سمت خود برکنار شد.
سالوا کییر از قوم "دینکا" و آقای ماشار از قوم "نویر" است.
سازمان ملل متحد درباره احتمال وقوع جنگی داخلی میان این دو قبیله هشدار داده است.
با این همه دولت تاکید میکند درگیریها بر سر قدرت و سیاست است و در هر دو سوی خشونت، رهبرانی از هر دو قبیله حاضرند.
در یک بیانیه دولتی آمده "این که یک کودتا، به عنوان تنش قومیتی تعبیر شود، از نظر ما شدیدا محکوم است."
آمریکا و بریتانیا هر دو برنامههایی برای خروج اضطراری شهروندان خود از سودان جنوبی در پیش گرفتهاند.
سودان جنوبی، از زمان اعلام استقلال در ژانویه ۲۰۱۱، نتوانسته است دولتی باثبات تشکیل بدهد.
این کشور نفتخیز با حضور گروههای مسلح بسیار، همچنان شکافهای جدی سیاسی و قومی دارد.
منابع:
- سايت خبري الشروق سودان
- سايت خبري arabic.com bbc
تهیه کنندگان : محمد هادی تسخیری و غلامحسین حسینی درقه